กระสอบทรายที่วางเรียงอยู่หน้าบ้าน อาจเป็นด่านแรกที่ช่วยชะลอน้ำท่วม แต่รู้หรือไม่ว่า หากวางผิดตำแหน่ง เรียงไม่แน่น หรือปล่อยให้มีช่องว่าง น้ำก็อาจไหลทะลุแนวกั้นเข้าบ้านได้ แล้วจะทำอย่างไรให้กระสอบทรายทำหน้าที่ได้เต็มประสิทธิภาพ
ลองจินตนาการว่า…คุณกำลังนอนหลับอยู่ แล้วโทรศัพท์ส่งเสียงเตือนว่า ฝนตกหนัก ระดับน้ำกำลังเพิ่มสูงขึ้น อีกไม่กี่ชั่วโมงน้ำอาจไหลเข้าบ้าน
สิ่งแรกที่หลายคนนึกถึง คือการรีบขนกระสอบทรายมาวางหน้าประตู บางบ้านเพิ่งช่วยกันกรอกทราย บางร้านเร่งขนสินค้าขึ้นที่สูง ขณะที่บางคนเพิ่งเริ่มคิดว่า จะป้องกันน้ำไม่ให้เข้าบ้านได้อย่างไร
แต่คำถามสำคัญก็คือ…แค่นำกระสอบทรายมาวางเรียงกัน จะช่วยกันน้ำได้จริงหรือ?
เพราะการป้องกันน้ำท่วมไม่ใช่เพียงการสร้างกำแพงจากกระสอบทรายให้สูงที่สุด แต่ต้องรู้ว่าจะวางตรงไหน เรียงอย่างไร และต้องทำอย่างไรไม่ให้น้ำหาช่องทางไหลผ่านแนวกั้นเข้ามาได้ง่าย ๆ
PSU Broadcast ชวนรับมือ รับรู้ สู้flood กับวิธีการจัดเตรียมและจัดเรียงกระสอบทราย กระสอบทรายน้ำ ซึ่งเป็นหนึ่งในอุปกรณ์ป้องกันน้ำท่วมแบบชั่วคราว ที่เราสามารถจัดเตรียมและนำมาใช้งานได้ด้วยตนเอง
รู้จุดเสี่ยง รู้ทางน้ำ วางกระสอบทรายให้รับมือได้ตรงจุด
เริ่มต้นจากการสำรวจบ้านของตัวเองก่อน อย่าเพิ่งรีบขนกระสอบทรายมากองไว้หน้าประตู เพราะสิ่งสำคัญอันดับแรก คือการค้นหาเส้นทางที่น้ำมีโอกาสไหลเข้าบ้าน ไม่ว่าจะเป็นประตูหน้าบ้าน ประตูโรงรถ ประตูหลังบ้าน ช่องเปิดที่อยู่ต่ำกว่าพื้นโดยรอบ รวมถึงช่องระบายน้ำบางจุด ล้วนเป็นพื้นที่ที่ควรตรวจสอบ โดยเฉพาะบ้านที่อยู่ในพื้นที่ลุ่มต่ำ หรือเคยมีประวัติน้ำไหลเข้าบ้านมาก่อน
เมื่อรู้จุดเสี่ยงแล้ว จึงค่อยกำหนดแนววางกระสอบทรายให้เหมาะสม โดยต้องคำนึงถึงทิศทางน้ำ สภาพพื้น และความมั่นคงของพื้นที่ ไม่กีดขวางทางระบายน้ำไปยังบ้านข้างเคียง และไม่ปิดกั้นทางออกจนทำให้คนในบ้านติดอยู่ภายใน
อย่ามองข้ามวิธีกรอกทราย เติมพอดี ช่วยให้เรียงกระสอบได้มั่นคงขึ้น
หลายคนอาจคิดว่า ยิ่งกรอกทรายจนเต็มถุง ยิ่งหนัก ยิ่งแข็งแรง ยิ่งดี แต่ในทางปฏิบัติ กระสอบที่แน่นจนเกินไปจะปรับรูปทรงได้ยาก ทำให้วางแนบกันไม่สนิท การเติมทรายในปริมาณพอเหมาะ คือประมาณ 1/2–2/3 ของกระสอบ จะช่วยให้กระสอบปรับรูปและแนบกับกระสอบข้างเคียงได้ดีขึ้น แต่ทั้งนี้ต้องพิจารณาชนิดและขนาดของกระสอบด้วย
สำหรับกระสอบทราย ควรเลือกใช้กระสอบที่มีความเหนียว ทนทาน ไม่ฉีกขาดง่าย เช่น กระสอบพลาสติกสานชนิดที่เหมาะกับการบรรจุทราย ควรใช้ทรายสะอาดหรือทรายหยาบที่ไม่มีเศษวัสดุแหลมคมปะปน จากนั้นพับปากถุงและมัดให้แน่นเพื่อป้องกันทรายรั่วไหล
กั้นน้ำให้ได้ผล ต้องเรียงกระสอบทรายให้ถูก!
เมื่อเตรียมกระสอบพร้อมแล้ว ก็มาถึงขั้นตอนสำคัญ นั่นคือการเรียงกระสอบทราย เริ่มจากวางกระสอบแถวแรกให้ต่อเนื่องบนพื้นเรียบและมั่นคง จัดกระสอบให้ชิดกัน จากนั้นวางกระสอบชั้นถัดไปคล้ายการก่ออิฐ ไม่ให้รอยต่ออยู่ตรงกัน และเรียงฐานกว้าง ยอดแคบ โดยชั้นล่างกว้างกว่าชั้นบนเพิ่มความมั่นคง
หากต้องการใช้แผ่นพลาสติกช่วยลดการซึม ควรวางและยึดแผ่นให้เหมาะสมกับแนวกั้น ไม่ปล่อยให้กระแสน้ำพัดจนแผ่นพลาสติกหลุดหรือกลายเป็นจุดอ่อนของแนวป้องกัน
อีกเรื่องที่ต้องจำไว้คือ การเรียงให้สูงอย่างเดียวไม่ได้หมายความว่าจะปลอดภัยเสมอไป เพราะแนวกั้นต้องรับแรงดันจากน้ำที่เพิ่มขึ้นตามระดับความลึก หากฐานไม่มั่นคงหรือแนวกั้นไม่เหมาะกับสภาพพื้นที่ ก็อาจเกิดการเคลื่อนตัวหรือพังเสียหายได้ ดังนั้น ก่อนเพิ่มความสูงของแนวกั้น ต้องประเมินระดับน้ำที่คาดการณ์ สภาพพื้น และความมั่นคงของโครงสร้างด้วย
“กระสอบน้ำ” อีกทางเลือกช่วยรับมือน้ำท่วม
กระสอบน้ำก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการทำแนวกั้นน้ำ แต่ควรเลือกถุงที่มีความแข็งแรง ทนต่อการฉีกขาด และเหมาะกับการใช้งาน ควรเติมน้ำในปริมาณที่ถุงสามารถรองรับได้โดยไม่ตึงจนเกินไป พร้อมตรวจสอบรอยต่อและปากถุงให้เรียบร้อย
การวางแนวกั้นควรเลือกพื้นผิวที่มั่นคง จัดวางให้ต่อเนื่อง และตรวจสอบความเหมาะสมกับระดับน้ำและกระแสน้ำในพื้น
อย่างไรก็ตาม ต่อให้เตรียมกระสอบทราย ไว้พร้อม หรือจัดแนวกั้นได้อย่างดี ก็ไม่มีวิธีใดรับประกันว่าจะป้องกันน้ำท่วมได้ทั้งหมด โดยเฉพาะเมื่อระดับน้ำสูงเกินกว่าที่คาดการณ์ หรือกระแสน้ำไหลแรง
หากสถานการณ์รุนแรงขึ้น อย่าเสี่ยงเข้าไปซ่อมแนวกั้นในบริเวณที่มีกระแสน้ำแรง อย่าสัมผัสอุปกรณ์ไฟฟ้าขณะพื้นที่เปียกน้ำ และอย่ารอจนทางออกถูกตัดขาดจึงค่อยอพยพ ควรติดตามประกาศเตือนภัย เคลื่อนย้ายผู้สูงอายุ ผู้พิการ เด็ก และผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือไปยังพื้นที่ปลอดภัยล่วงหน้า
จำไว้ว่า…กั้นน้ำให้เป็น เตรียมบ้านให้พร้อม แต่ต้องให้ความปลอดภัยของชีวิตมาก่อนเสมอ
