เมื่อทางการประกาศเตือนภัยและให้เฝ้าระวังน้ำท่วม หลายคนอาจตัดสินใจยังไม่อพยพ เพราะคิดว่าบ้านของตัวเองเป็นบ้านสองชั้นหรือสามชั้น ยังมีพื้นที่ด้านบนให้พักอาศัยและหลบภัยได้ จึงเลือกอยู่ภายในบ้านเพื่อรอให้น้ำลดลง
แต่หากสถานการณ์เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ระดับน้ำเพิ่มสูงขึ้น กระแสน้ำไหลแรง หรือการระบายน้ำไม่เป็นไปตามที่คาดการณ์ไว้ การอยู่ภายในบ้านอาจไม่ปลอดภัยอย่างที่คิด โดยเฉพาะเมื่อเส้นทางอพยพถูกตัดขาด หรือไม่สามารถออกจากบ้านได้อีกต่อไป
ในช่วงเวลาที่ต้องติดอยู่ภายในบ้าน สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงการรอความช่วยเหลือ แต่ต้องรู้วิธีป้องกันตัวเองและคนในครอบครัวจากอันตรายที่อาจเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา แล้วหากตัดสินใจอยู่ในบ้านที่น้ำท่วม จะต้องเตรียมตัวอย่างไร และมีข้อควรระวังอะไรบ้าง เพื่อให้สามารถเอาตัวรอดได้อย่างปลอดภัย
PSU Broadcast ชวนรับมือ รับรู้ สู้ Flood พาไปเรียนรู้วิธีเอาตัวรอดเบื้องต้น หากติดอยู่ภายในบ้านที่น้ำท่วมสูง พร้อมข้อควรปฏิบัติสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม เพื่อรับมือสถานการณ์วิกฤตและรอความช่วยเหลืออย่างปลอดภัย
ย้ายขึ้นที่สูง เลือกพื้นที่ปลอดภัย อย่ารอจนน้ำล้อมบ้าน
หากน้ำเริ่มไหลเข้าบ้าน สิ่งแรกที่ควรทำคือประเมินสถานการณ์และรีบย้ายไปยังชั้นบนหรือพื้นที่สูงที่มั่นคง หลีกเลี่ยงบริเวณที่น้ำไหลเชี่ยว หรือมีความเสี่ยงต่อการพังถล่มของโครงสร้างบ้าน
แม้บ้านจะมีสองชั้นหรือสามชั้น แต่ก็ไม่ควรประมาท เพราะระดับน้ำอาจเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว และอาจทำให้ทางออกถูกตัดขาดได้
หากจำเป็นต้องขึ้นไปบนหลังคา ควรเลือกบริเวณที่แข็งแรง สามารถมองเห็นได้จากภายนอก และส่งสัญญาณให้เจ้าหน้าที่เข้าช่วยเหลือได้ง่าย แต่ต้องระวังไม่ขึ้นไปในจุดที่เสี่ยงต่อการพลัดตกหรือไม่มีทางลงที่ปลอดภัย
สิ่งที่ไม่ควรทำ คือ การเข้าไปอยู่ในห้องใต้หลังคาหรือพื้นที่ปิดที่ไม่มีช่องทางออกสู่ภายนอก เพราะหากน้ำเพิ่มสูงขึ้น อาจติดอยู่ภายในและไม่สามารถหนีออกมาได้
รีบแจ้งพิกัด ขอความช่วยเหลือ อย่ารอจนสถานการณ์วิกฤต
เมื่อประเมินแล้วว่าไม่สามารถอพยพออกจากบ้านได้อย่างปลอดภัย ควรรีบแจ้งเจ้าหน้าที่เพื่อขอความช่วยเหลือทันที ไม่ควรรอจนระดับน้ำสูงหรือสถานการณ์รุนแรงขึ้น สามารถติดต่อสายด่วนกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย 1784 หรือ LINE @1784DDPM รวมถึงหน่วยงานช่วยเหลือในพื้นที่
ข้อมูลสำคัญที่ควรแจ้งให้ชัดเจน ได้แก่ พิกัดหรือที่อยู่บ้าน จำนวนคนที่ติดค้าง ระดับน้ำและสถานการณ์โดยรอบ รวมถึงผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือเป็นพิเศษ เช่น เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดเตียง หรือผู้พิการ พร้อมหมายเลขโทรศัพท์ที่สามารถติดต่อกลับได้ หากโทรศัพท์ไม่สามารถติดต่อได้ ควรส่งข้อความหรือแชร์พิกัดให้เจ้าหน้าที่และเครือข่ายช่วยเหลือ โดยพยายามรักษาแบตเตอรี่โทรศัพท์ไว้สำหรับการติดต่อฉุกเฉิน
เตรียมน้ำ อาหาร ยา และอุปกรณ์จำเป็นไว้ใกล้ตัว
เมื่อต้องติดอยู่ภายในบ้านเป็นเวลานาน ควรรวบรวมสิ่งของจำเป็นไว้ในพื้นที่ปลอดภัยและหยิบใช้ได้ง่าย ทั้งน้ำดื่ม อาหารพร้อมรับประทาน ยาประจำตัว โทรศัพท์มือถือ แบตเตอรี่สำรอง ไฟฉาย นกหวีด และเอกสารสำคัญที่จัดเก็บในถุงกันน้ำ
โดยเฉพาะผู้ป่วย ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีข้อจำกัดในการช่วยเหลือตัวเอง ควรเตรียมยา อุปกรณ์ช่วยเหลือ และสิ่งจำเป็นสำหรับการดูแลสุขภาพให้พร้อม
สิ่งที่ไม่ควรทำ คือ รอให้ระดับน้ำสูงจนไม่สามารถเคลื่อนย้ายสิ่งของได้แล้วจึงเริ่มเตรียมตัว เพราะอาจทำให้เสียเวลาและเพิ่มความเสี่ยงในการเข้าไปอยู่ในพื้นที่อันตราย
ติดตามข่าวสารต่อเนื่อง อย่าเชื่อข้อมูลที่ไม่มีแหล่งที่มา
แม้จะติดอยู่ภายในบ้าน แต่การรับรู้สถานการณ์ภายนอกยังเป็นสิ่งสำคัญ ควรติดตามประกาศเตือนภัยและข้อมูลจากหน่วยงานที่เชื่อถือได้อย่างต่อเนื่อง ทั้งระดับน้ำ แนวโน้มฝนตกหนัก เส้นทางอพยพ และประกาศการช่วยเหลือประชาชน
หากอินเทอร์เน็ตหรือสัญญาณโทรศัพท์ขัดข้อง วิทยุกระจายเสียงยังเป็นอีกช่องทางสำคัญในการรับฟังข่าวสารและประกาศเตือนภัย
สิ่งที่ไม่ควรทำ คือ แชร์หรือส่งต่อข้อมูลที่ยังไม่ได้รับการยืนยัน เพราะอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิด ตื่นตระหนก หรือพลาดโอกาสในการรับมืออย่างถูกต้อง
อย่าเดินลุยน้ำ อย่าสัมผัสไฟฟ้า เสี่ยงอันตรายถึงชีวิต
แม้น้ำจะดูนิ่งหรือมีระดับไม่สูงมาก แต่ภายในน้ำอาจมีกระแสไฟฟ้ารั่ว หลุมลึก สิ่งกีดขวาง หรือของมีคมที่มองไม่เห็น จึงไม่ควรเดินลุยน้ำโดยไม่จำเป็น เพราะนอกจากเสี่ยงต่อการพลัดตกหรือจมน้ำแล้ว ยังอาจเกิดบาดแผล น้ำกัดเท้า โรคฉี่หนู และโรคติดเชื้ออื่น ๆ
อีกหนึ่งอันตรายสำคัญคือไฟฟ้าดูด ห้ามสัมผัสปลั๊กไฟ สายไฟ สวิตช์ หรือเครื่องใช้ไฟฟ้า หากมือเปียก ตัวเปียก หรือยืนอยู่ในน้ำ หากน้ำท่วมถึงอุปกรณ์ไฟฟ้า ห้ามเดินลุยน้ำเข้าไปตัดกระแสไฟหรือถอดปลั๊กเด็ดขาด ควรให้เจ้าหน้าที่หรือผู้มีความรู้ดำเนินการเมื่อสามารถทำได้อย่างปลอดภัย
ประเมินสถานการณ์อยู่เสมอ อย่ารอจนหมดทางเลือก
การติดอยู่ในบ้านไม่ได้หมายความว่าต้องรอจนกว่าน้ำจะลดลงเสมอไป หากระดับน้ำเพิ่มสูงอย่างรวดเร็ว บ้านเริ่มไม่มั่นคง หรือสมาชิกในครอบครัวมีอาการเจ็บป่วย ควรรีบแจ้งเจ้าหน้าที่เพื่อขอความช่วยเหลือและวางแผนอพยพโดยเร็ว
โดยเฉพาะบ้านที่มีผู้ป่วยติดเตียง ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือผู้ที่ไม่สามารถเคลื่อนย้ายตัวเองได้ ต้องให้ความสำคัญกับการช่วยเหลือเป็นพิเศษ เพราะการเคลื่อนย้ายในช่วงที่น้ำท่วมสูงอาจทำได้ยากและมีความเสี่ยงมากขึ้น
สิ่งสำคัญ คือ ไม่ควรรอจนสถานการณ์วิกฤต หรือคิดว่าบ้านสองชั้นสามชั้นจะสามารถป้องกันอันตรายได้เสมอ หากทางการประกาศให้อพยพ ควรปฏิบัติตามคำแนะนำและออกจากพื้นที่ตั้งแต่ยังสามารถเดินทางได้อย่างปลอดภัย
รู้ก่อน เตรียมพร้อมก่อน ช่วยให้เราปลอดภัยในวันวิกฤต
น้ำท่วมอาจเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว และบางครั้งอาจทำให้เราไม่สามารถอพยพออกจากบ้านได้ทัน แต่การรู้วิธีเอาตัวรอด การเตรียมสิ่งจำเป็น การแจ้งขอความช่วยเหลือ และการหลีกเลี่ยงอันตรายที่อยู่รอบตัว จะช่วยเพิ่มโอกาสให้เราปลอดภัยระหว่างรอความช่วยเหลือ
สิ่งสำคัญที่สุด คือ อย่าประมาท อย่ารอจนสถานการณ์วิกฤต และอย่าเสี่ยงออกไปเผชิญกับน้ำท่วมโดยไม่จำเป็น
เพราะในสถานการณ์ภัยพิบัติ การรู้ก่อน เตรียมพร้อมก่อน และตัดสินใจอย่างถูกต้อง อาจหมายถึงการรักษาชีวิตของเราและคนที่เรารักไว้ได้
