ภัยน้ำท่วมไม่ได้มีเพียงความเสี่ยงหรืออันตรายจากกระแสน้ำ แต่ยังแฝงด้วยอันตรายจากไฟฟ้าดูด สัตว์มีพิษ อุบัติเหตุ และการจมน้ำ ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้ทุกเวลา การรู้วิธีเอาตัวรอดและช่วยเหลือผู้ประสบเหตุอย่างถูกต้องจึงเป็นทักษะสำคัญที่ทุกคนควรมี
สถานีวิทยุ ม.อ. หาดใหญ่ ร่วมกับศูนย์บริการฉุกเฉินและบรรเทาสาธารณภัย ม.อ. จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ ถ่ายทอดความรู้และฝึกทักษะรับมือสถานการณ์ฉุกเฉิน ตั้งแต่การเอาตัวรอดจากน้ำท่วม การปฐมพยาบาล ไปจนถึงการกู้ชีพขั้นพื้นฐาน CPR และการใช้เครื่อง AED เพื่อเพิ่มโอกาสรอดชีวิตในสถานการณ์วิกฤต
วันที่ 7 พฤศจิกายน 2569 สถานีวิทยุ ม.อ. หาดใหญ่ ร่วมกับศูนย์บริการฉุกเฉินและบรรเทาสาธารณภัย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ จัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ “การเอาตัวรอดจากภัยน้ำท่วมและการปฐมพยาบาลเบื้องต้น” ณ ห้องประชุมอเนกประสงค์ ชั้น 1 อาคารกีฬาและนันทนาการ ศูนย์กีฬาและสุขภาพ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ ถ่ายทอดความรู้ผ่านการบรรยายและฝึกปฏิบัติจริง เพื่อให้ผู้เข้าร่วมสามารถรับมือเหตุฉุกเฉินได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย
หนึ่งในหัวใจสำคัญของการอบรม คือการสร้างความเข้าใจว่า การช่วยชีวิตผู้อื่นต้องเริ่มจากการรักษาความปลอดภัยของตนเองก่อน
โดยคุณธีรภพ เดชดำรงษ์ พนักงานกู้ภัยและการแพทย์ฉุกเฉิน ศูนย์บริการฉุกเฉินและบรรเทาสาธารณภัย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ถ่ายทอดหลักการประเมินสถานการณ์ก่อนเข้าช่วยเหลือผู้ประสบเหตุ ตั้งแต่ตรวจสอบความเสี่ยงจากไฟฟ้า ควัน น้ำมัน แก๊ส และสภาพพื้นที่ ไปจนถึงการโทรขอความช่วยเหลือจากทีมแพทย์ฉุกเฉินผ่านสายด่วน 1669
“หยุด ตั้งสติ คิด แล้วลงมือทำ” คือหลักสำคัญที่ผู้ช่วยเหลือต้องยึดไว้ ไม่พรวดพราดเข้าไปในจุดเกิดเหตุ เพราะหากผู้ช่วยเหลือกลายเป็นผู้ประสบภัยเสียเอง ก็อาจทำให้สถานการณ์รุนแรงขึ้น
สำหรับภัยใกล้ตัวช่วงน้ำท่วม ผู้เข้าอบรมได้เรียนรู้วิธีรับมือไฟฟ้ารั่วและไฟดูด โดยเฉพาะการตัดกระแสไฟฟ้าก่อนเข้าช่วยเหลือ หลีกเลี่ยงการสัมผัสผู้ประสบเหตุโดยตรง และใช้อุปกรณ์ที่ไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้าช่วยนำผู้ประสบเหตุออกจากจุดอันตราย รวมถึงการระมัดระวังสายไฟที่อาจจมอยู่ใต้น้ำ
อีกหนึ่งอันตรายที่มักพบในช่วงน้ำท่วม คือสัตว์มีพิษที่หนีน้ำเข้ามาอยู่ในบ้านตามมุมอับ ใต้ตู้รองเท้า หรือบริเวณที่ไม่คุ้นเคย ผู้เข้าอบรมจึงได้เรียนรู้การสังเกตและหลีกเลี่ยงสัตว์มีพิษ โดยหากพบงูหรือสัตว์ที่ไม่รู้จัก ควรสันนิษฐานไว้ก่อนว่าอาจมีพิษ รักษาระยะห่าง และถอยออกมาอย่างระมัดระวัง ไม่พยายามจับหรือเข้าใกล้เพื่อจัดการด้วยตนเอง
นอกจากนี้ ยังมีการฝึกปฐมพยาบาลบาดแผลจากของมีคม การห้ามเลือด และการใช้อุปกรณ์ใกล้ตัว เช่น ผ้าอนามัยห้ามเลือด ผ้าขาวม้าช่วยประคองผู้บาดเจ็บ เพื่อให้สามารถดูแลผู้ประสบเหตุเบื้องต้นได้ในระหว่างรอทีมแพทย์






ผู้เข้าอบรมได้ฝึกเทคนิคการลอยตัวและเอาตัวรอดในน้ำ โดยใช้อุปกรณ์ใกล้ตัว เช่น ขวดน้ำ แกลลอน หรือถุงพลาสติกที่สามารถนำมาประยุกต์เป็นอุปกรณ์พยุงตัว พร้อมเรียนรู้หลักการช่วยคนตกน้ำแบบ “ตะโกน โยน ยื่น” ซึ่งเน้นการช่วยเหลือจากบนฝั่งเป็นอันดับแรก ไม่กระโดดลงน้ำไปช่วยโดยไม่มีความพร้อม เพราะผู้ประสบเหตุที่กำลังตกใจอาจดึงผู้ช่วยเหลือให้จมน้ำไปด้วย
การใช้ไม้ยื่นช่วยผู้ประสบภัย การโยนเชือก หรือใช้อุปกรณ์ลอยน้ำช่วยพยุงตัว เช่น ขวดน้ำ ถุงพลาสติก เป็นวิธีที่ช่วยลดความเสี่ยงต่อผู้ช่วยเหลือได้อย่างมีประสิทธิภาพ ขณะเดียวกัน ผู้เข้าอบรมยังได้รับคำแนะนำเกี่ยวกับการสวมเสื้อชูชีพ การหลีกเลี่ยงการขับรถผ่านพื้นที่น้ำท่วม
นอกจากการเอาตัวรอดจากน้ำแล้ว การเตรียมพร้อมก่อนเกิดภัยก็เป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม ทั้งการจัดกระเป๋าฉุกเฉินให้มีน้ำหนักเบา พกพาสะดวก และสามารถหยิบใช้ได้ทันที โดยควรมีน้ำดื่ม อาหารแห้ง ยาประจำตัว ชุดปฐมพยาบาล เสื้อผ้า เสื้อกันฝน ไฟฉาย นกหวีด และสิ่งของจำเป็นต่อการดำรงชีวิต พร้อมตรวจสอบสิ่งของและวันหมดอายุอย่างสม่ำเสมอ การติดตามข่าวสารและสัญญาณเตือนภัยอย่างต่อเนื่อง การศึกษาระดับน้ำและเส้นทางอพยพ ตลอดจนการวางแผนรับมือร่วมกับสมาชิกในครอบครัว ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่จะช่วยลดความสูญเสียเมื่อภัยมาถึง









อีกหนึ่งทักษะสำคัญที่ถูกถ่ายทอดในกิจกรรมครั้งนี้ คือการกู้ชีพขั้นพื้นฐาน หรือ CPR และการใช้เครื่องกระตุกหัวใจไฟฟ้าอัตโนมัติ AED ซึ่งเป็นความรู้ที่ประชาชนทั่วไปสามารถเรียนรู้และฝึกฝนได้
คุณธีรภพเน้นย้ำว่า ผู้ป่วยฉุกเฉินที่มีภาวะหัวใจหยุดเต้นจำเป็นต้องได้รับการช่วยเหลืออย่างรวดเร็ว เพราะทุกนาทีที่ผ่านไป โอกาสรอดชีวิตจะลดลง การรู้จักสังเกตอาการหมดสติ ไม่ตอบสนอง และไม่หายใจตามปกติ พร้อมเรียกขอความช่วยเหลือ โทร 1669 และเริ่มทำ CPR อย่างถูกต้อง จึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยเพิ่มโอกาสรอดชีวิต
ผู้เข้าอบรมได้เรียนรู้หลักการกดหน้าอกด้วยอัตราประมาณ 100–120 ครั้งต่อนาที พร้อมฝึกใช้เครื่อง AED เพื่อให้สามารถนำทักษะไปประยุกต์ใช้เมื่อพบผู้ป่วยฉุกเฉินจริง โดยมีเป้าหมายสำคัญในการสร้างสังคมที่ประชาชนมีความรู้และสามารถช่วยชีวิตคนรอบตัวได้






การอบรมครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการให้ความรู้เกี่ยวกับภัยน้ำท่วม แต่เป็นการสร้างทักษะที่ทุกคนสามารถนำไปใช้ได้ในชีวิตประจำวัน ตั้งแต่การป้องกันอันตราย การช่วยเหลือผู้ประสบภัย ไปจนถึงการกู้ชีพขั้นพื้นฐาน
เพราะในสถานการณ์ฉุกเฉิน ความรู้เพียงไม่กี่นาที อาจหมายถึงโอกาสมีชีวิตอีกครั้งของใครบางคน









