เมื่อเกิดน้ำท่วม สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงการหนีน้ำให้ทัน แต่ต้องรู้ว่าจะเตรียมตัวอย่างไร อพยพแบบไหน และกลับเข้าบ้านเมื่อใดจึงจะปลอดภัย เพราะทุกช่วงเวลามีความเสี่ยงที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะพื้นที่ที่น้ำมาเร็วและมีระดับน้ำเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง การเตรียมพร้อมล่วงหน้าและปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างถูกต้อง อาจเป็นสิ่งที่ช่วยรักษาชีวิตของเราและคนในครอบครัวได้
PSUBroadcast ชวนรับมือรับรู้สู้ flood รู้ทันและรับมือภัยน้ำท่วม กับ 3 ช่วงเวลาสำคัญ ตั้งแต่ก่อนอพยพ ระหว่างอพยพ ไปจนถึงหลังอพยพ เพื่อให้ทุกคนผ่านพ้นวิกฤตได้อย่างปลอดภัย
ก่อนอพยพ เตรียมพร้อมก่อนภัยมาถึง
สิ่งแรกที่ต้องทำเมื่อมีสัญญาณเตือนน้ำท่วม คือการติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะผู้ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ลุ่มต่ำ ริมคลอง หรือบริเวณที่เคยเกิดน้ำท่วมซ้ำซาก ควรติดตามประกาศเตือนภัยจากหน่วยงานราชการอย่างต่อเนื่อง เพื่อประเมินสถานการณ์และตัดสินใจอพยพได้ทันเวลา
ขณะเดียวกัน ควรเตรียมกระเป๋าฉุกเฉินให้พร้อม ทั้งน้ำดื่ม อาหารแห้ง ยาประจำตัว เสื้อผ้า ไฟฉาย แบตเตอรี่สำรอง เอกสารสำคัญ และอุปกรณ์สื่อสาร โดยคำนึงถึงความต้องการของสมาชิกแต่ละคนในครอบครัว
อีกสิ่งสำคัญคือการวางแผนดูแลกลุ่มเปราะบาง ทั้งเด็ก ผู้สูงอายุ ผู้พิการ ผู้ป่วยติดเตียง และหญิงตั้งครรภ์ โดยเตรียมยา อุปกรณ์ช่วยเหลือ และพาหนะที่เหมาะสม รวมถึงวางแผนอพยพสัตว์เลี้ยงไว้ล่วงหน้า
นอกจากนี้ก่อนอพยพ ควรปิดเบรกเกอร์ไฟฟ้าหลัก ปิดวาล์วแก๊สและวาล์วน้ำ พร้อมย้ายเครื่องใช้ไฟฟ้าและสิ่งของมีค่าขึ้นที่สูง ควรศึกษาเส้นทางอพยพ จุดรวมพล และกำหนดจุดนัดพบของครอบครัว กรณีเกิดการพลัดหลง
ระหว่างอพยพ ยึดความปลอดภัย อย่าเสี่ยงย้อนกลับ
เมื่อถึงเวลาต้องอพยพ สิ่งสำคัญที่สุดคือการรักษาชีวิต ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ ใช้เส้นทางที่กำหนด และหลีกเลี่ยงเส้นทางลัดหรือบริเวณที่ไม่ทราบสภาพความลึกและความแรงของกระแสน้ำ
ระหว่างเดินทางต้องดูแลสมาชิกในครอบครัวอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะเด็กเล็กและผู้สูงอายุ ป้องกันการพลัดหลง หากจำเป็นต้องแยกเดินทาง ควรแจ้งเจ้าหน้าที่และกำหนดจุดนัดพบให้ชัดเจน ส่วนเด็กควรมีข้อมูลชื่อและหมายเลขโทรศัพท์ผู้ปกครองติดตัวไว้
ที่สำคัญ ไม่ควรย้อนกลับไปเก็บทรัพย์สินหรือสิ่งของที่หลงเหลืออยู่ เพราะระดับน้ำและกระแสน้ำอาจเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ควรรอจนกว่าสถานการณ์จะคลี่คลาย และเจ้าหน้าที่ยืนยันว่าพื้นที่ปลอดภัยแล้วเท่านั้น
หลังอพยพ น้ำลดแล้ว ต้องตรวจสอบก่อนกลับบ้าน
แม้สถานการณ์น้ำท่วมจะเริ่มคลี่คลาย แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกพื้นที่จะปลอดภัยทันที ผู้ประสบภัยที่เข้าพักในศูนย์พักพิงควรลงทะเบียน ปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ และแจ้งญาติหรือคนใกล้ชิดให้ทราบถึงสถานที่พักพิง เพื่อให้สามารถติดต่อและติดตามความปลอดภัยได้
ส่วนการกลับเข้าบ้าน ควรรอการยืนยันจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อน จากนั้นตรวจสอบสภาพอาคารอย่างละเอียด ทั้งผนัง พื้น เสา รอยแตกร้าว และระบบไฟฟ้าที่อาจได้รับความเสียหาย รวมถึงตรวจสอบระบบแก๊สก่อนนำกลับมาใช้งาน หากพบสายไฟชำรุดหรือมีความเสี่ยงทางไฟฟ้า ไม่ควรสัมผัสหรือเปิดใช้งานเอง
นอกจากนี้ ควรถ่ายภาพความเสียหายของบ้านและทรัพย์สินเก็บไว้เป็นหลักฐาน เพื่อใช้ประกอบการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทประกันภัย หรือยื่นขอรับความช่วยเหลือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
สำหรับการทำความสะอาดบ้านหลังน้ำลด ต้องไม่ประมาทกับอันตรายที่มองไม่เห็น ควรสวมรองเท้าบูท ถุงมือ และอุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสม ระวังเศษแก้ว ของมีคม สัตว์มีพิษ เชื้อรา และสิ่งปฏิกูลที่อาจปนเปื้อนมากับน้ำท่วม เพื่อป้องกันการบาดเจ็บและการติดเชื้อ
ภัยน้ำท่วมอาจเกิดขึ้นได้โดยไม่ทันตั้งตัว แต่ความสูญเสียบางอย่างสามารถลดลงได้ หากเราเตรียมพร้อมและรู้วิธีรับมืออย่างถูกต้อง ตั้งแต่การเตรียมตัวก่อนอพยพ การรักษาความปลอดภัยระหว่างเดินทาง ไปจนถึงการตรวจสอบบ้านหลังน้ำลด
เพราะการเอาตัวรอดจากน้ำท่วม ไม่ใช่แค่การพาตัวเองออกจากพื้นที่เสี่ยง แต่คือการพาทุกคนในครอบครัวไปสู่ที่ปลอดภัย และกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจอีกครั้ง









