อาหารพื้นบ้านของ จ.สงขลา หลายชนิดที่เกิดจากภูมิปัญญาการใช้วัตถุดิบท้องถิ่นอย่างรู้คุณค่า หนึ่งในนั้นคือ “แป้งแดง” อาหารหมักพื้นบ้านที่สืบทอดจากวิถีชีวิตของชุมชนประมงในอดีต โดดเด่นด้วยสีแดงหรือสีชมพูอันเป็นเอกลักษณ์จากข้าวแดงหรืออังคัก กลิ่นหอมเฉพาะตัว รสชาติเปรี้ยว เค็ม กลมกล่อม ซึ่งเกิดจากกระบวนการหมักปลากับข้าวสุก ข้าวแดง(อังคัก)และ ลูกแป้ง จนกลายเป็นอาหารอัตลักษณ์ที่สะท้อนรากวัฒนธรรมการกินของคนสงขลาได้อย่างลึกซึ้ง
“แป้งแดง” ถือกำเนิดจากวิถีชีวิตของผู้คนริมทะเลและลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ที่นำปลาหมักกับข้าวสุก ข้าวแดง(อังคัก ) ลูกแป้ง เกลือ ทำให้เกิดสี กลิ่น และรสชาติใหม่ที่มีความเฉพาะตัว เป็นอาหารหมักที่สามารถเก็บไว้รับประทานได้นานขึ้น สะท้อนการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และปรับตัวให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมรอบตัว
“แป้งแดง แห่งร้านป้าแดง” ร้านขายแป้งแดงเก่าแก่ย่านถนนนางงาม ต.บ่อยาง อ.เมืองสงขลา จ.สงขลา ได้ยกระดับวัตถุดิบด้วยการใช้ปลากะพงสามน้ำทะเลสาบสงขลา สินค้าจีไอของจังหวัด ทำให้เมนูพื้นบ้านจานนี้มีทั้งคุณค่า รสชาติ และเรื่องเล่าที่น่าสนใจยิ่งขึ้น สัมผัสแรกของรสชาติแป้งแดงของร้านป้าแดงคือกลิ่นหอมละมุนพอเหมาะที่ได้จากการหมัก รสชาติกลมหล่อม ชวนกิน เนื้อปลามีความแน่น นุ่ม และซึมซับรสเปรี้ยวเค็มอย่างพอดี เมื่อนำไปปรุงเป็นเมนูต่าง ๆ เช่น แป้งแดงผัดไข่ หลนแป้งแดง หรือแป้งแดงทรงเครื่อง รสชาติยิ่งชัดขึ้น ความเปรี้ยวเค็มของแป้งแดงช่วยตัดกับความมันของไข่ กะทิ หรือเครื่องสมุนไพรได้อย่างลงตัว
ในมิติทางวัฒนธรรม แป้งแดงไม่ได้เป็นเพียงอาหารจานหนึ่ง แต่เป็นหลักฐานของภูมิปัญญาการถนอมอาหารที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น เป็นอาหารที่บอกเล่าวัฒนธรรมอาหารของชาวประมง ความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนกับทรัพยากร ครัวเรือนกับวัตถุดิบท้องถิ่น และระหว่างรสชาติในอดีตกับความทรงจำของชุมชน ปัจจุบันเมนูแป้งแดงอาจไม่พบเห็นได้ทั่วไปเหมือนอาหารยอดนิยมอื่น ๆ แต่ยังคงมีผู้รู้ ผู้ประกอบการ และชุมชนบางแห่งที่พยายามอนุรักษ์และยกระดับเมนูนี้ให้กลับมาเป็นที่รู้จักอีกครั้ง ชวนสัมผัสรสชาติ “แป้งแดง” ที่ร้าน “ป้าแดง” เลขที่ 22 ถนนนางงาม ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา โทร. 081-328-4919
