กลิ่นหอมของข้าวเหนียว ที่ผัดรวมกับกะทิ กระเทียม พริกไทยดำ และเครื่องปรุงหลากหลาย ประกอบร่างด้วยหมูหมัก เห็ดหอม ไข่แดงเค็ม ถั่ว เกาลัด ห่อกับใบไผ่สด มัดด้วยเชือกกล้วย จนเป็นรูปทรงเหลี่ยมอย่างประณีต
![](https://psub.psu.ac.th/wp-content/uploads/2024/06/IMG_1898.jpg)
![](https://psub.psu.ac.th/wp-content/uploads/2024/06/IMG_1902.jpg)
‘เจ้มี‘ ผู้สืบทอดสูตรบ๊ะจ่างแสนอร่อยจากรุ่นอาม่า มากว่า 40 ปี ห่อสดใหม่ นึ่งร้อนๆ ใจกลางเมือง เจ้มีเล่าว่า ทุกขั้นตอนได้ตระเตรียมวัตถุดิบเองทั้งหมด มีการสั่งซื้อวัตถุดิบจากขาประจำ ไม่ว่าจะเป็น กะทิ ข้าวเหนียว หมูสด เชือกกล้วย เครื่องปรุง จากคนในชุมชน ใบไผ่ จากทุ่งลุงที่รับมาสดใหม่ตลอด เจ้มีจะไม่ใช้ใบไผ่แห้งตามร้านทั่วไป เพราะกลิ่นจะไม่หอมเท่าใบไผ่สด
![](https://psub.psu.ac.th/wp-content/uploads/2024/06/IMG_1916-1024x684.jpg)
กว่าจะเป็นบ๊ะจ่าง ที่มีรสชาติกลมกล่อม เนื้อสัมผัสของข้าวเหนียวที่นุ่ม หนึบ ต้องยกความดีความชอบให้ ‘เฮียโต’ สามีเจ้มีที่ตั้งใจผัดข้าวเหนียวอย่างพิถีพิถัน โดยการผัดแบบไฟอ่อน ค่อยเป็นค่อยไป จนข้าวเหนียวเกือบสุก ซึ่งที่ร้านจะมีทั้งข้าวเหนียวขาวและข้าวเหนียวดำ
จากนั้นนำมาใส่เครื่องต่างๆ แล้วห่ออย่างสวยงาม4
![](https://psub.psu.ac.th/wp-content/uploads/2024/06/IMG_1921-1024x684.jpg)
การห่อและมัดได้อย่างสวยงาม ส่วนนึงถือเป็นวิชาจากอาม่าและความสามารถส่วนตัว หากใครมีโอกาสมาเยือนร้านเจ้มี มักพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า “เจ้มี ห่อไวมาก ห่อสวยมาก” และ “อร่อยมาก”
![](https://psub.psu.ac.th/wp-content/uploads/2024/06/IMG_1925-scaled.jpg)
![](https://psub.psu.ac.th/wp-content/uploads/2024/06/IMG_1928-scaled.jpg)
![](https://psub.psu.ac.th/wp-content/uploads/2024/06/IMG_1929.jpg)
ปกติเจ้มีจะทำขาย ทุกจันทร์-เสาร์ แต่ละวันทำไม่ต่ำกว่า 10 กิโล ขายมาตั้งแต่ราคาเริ่มต้น 10 บาท ตอนนี้มีราคาเริ่มต้น 15-25 บาท (หากลูกค้าต้องการสั่งพิเศษ หรือเน้นเพิ่มเติมอะไรสามารถสั่งเจ้มีได้เสมอ) ลูกค้ามีทั้งเจ้าประจำ ขาจร นักท่องเที่ยวชาวไทย ชาวมาเลเซีย และผู้ที่รับไปขายต่อ
และเมื่อเข้าสู่เทศกาลไหว้บ๊ะจ่าง จะมีลูกค้าแวะเวียนมาแทบจะทั้งวัน มีทั้งสั่งจองล่วงหน้า และ walk-in เจ้มีและครอบครัว ทำบ๊ะจ่างไม่ต่ำกว่า 100 กิโลกรัม
![](https://psub.psu.ac.th/wp-content/uploads/2024/06/IMG_1924-scaled.jpg)
และนี่ก็เป็นอีกหนึ่งร้านบ๊ะจ่างของหาดใหญ่ ที่มีเอกลักษณ์ คงความดั้งเดิม และรสชาติเป็นที่ชื่นชอบของใครหลายคน
บ๊ะจ่างเจ้มี ตั้งอยู่ที่ ถนนศุภสารรังสรรค์ ซอย 2 บ้านเลขที่ 50/6 อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา เปิดทุกจันทร์-เสาร์ (พร้อมจำหน่าย จากเตาร้อนๆ ช่วงประมาณ 15.00 น. เป็นต้นไป)
![](https://psub.psu.ac.th/wp-content/uploads/2024/06/IMG_1922-scaled.jpg)
![](https://psub.psu.ac.th/wp-content/uploads/2024/06/IMG_1918.jpg)
เกร็ดความรู้ เทศกาลไหว้บ๊ะจ่าง
เข้าสู่ช่วงเทศกาลไหว้บ๊ะจ่างแบบนี้ PSU Broadcast ขอนำข้อมูลความเป็นมาเกี่ยวกับการไหว้บ๊ะจ่างมาฝากกัน
ความหมายของวันไหว้บะจ่าง คือเป็นการระลึกถึง ชูหยวน หรือ จูหยวน ซึ่งเป็นกวีผู้รักชาติคนสำคัญของจีนผู้ถูกฮ่องเต้เนรเทศออกจากเมืองเพราะหลงเชื่อคำพูดโกหกของขุนนานกังฉิน อันเป็นสาเหตุให้รัฐฉู่ล่มสลาย ชูหยวน ผู้มีจิตใจรักชาติมิอาจทำอะไรได้เกิดความเสียใจอย่างมากจึงตัดสินใจกระโดดแม่น้ำเปาะล่อกังตายในวันขึ้น 5 ค่ำ เดือน 5 นั้นเอง
เมื่อชาวบ้านทราบข่าวจึงได้ช่วยกันออกเรือค้นหาศพของชูหยวนและในระหว่างที่ค้นหาพวกชาวบ้านต่างพากันโยนเศษอาหารลงแม่น้ำเพื่อล่อให้สัตว์ไม่ไปกินศพของชูหยวนและหลังจากนั้นทุกปีพอถึงวันครบรอบวันตายก็จะมีการนำเอาอาหารต่าง ๆ ไปโปรยในแม่น้ำดังกล่าวจนกระทั่งวันหนึ่ง มีชาวบ้านผู้หนึ่งฝันเห็นชูหยวนมาบอกว่าเศษอาหารที่โปรยนั้นเขาไม่ได้รับเนื่องจากสัตว์น้ำในแม่น้ำมีจำนวนมากจึงแนะนำให้นำเอาอาหารเหล่านั้นมาห่อด้วยใบไผ่หรือใบจาก และให้ตกแต่งเรือเป็นรูปมังกรเพื่อให้สัตว์น้ำเกรงกลัวไม่มาแย่งอาหารกินจึงถือกำเนิดวันไหว้บ๊ะจ่าง และประเพณีแข่งเรือมังกรมานับแต่นั้น
“บ๊ะจ่าง”
ขนมหน้าร้อนที่เชื่อว่าทำให้มีความอยู่ดี … ในช่วงเดือน 5 ของจีน ยังตรงกับฤดูร้อน การไหว้ด้วยขนมบ๊ะจ่างอาจเหมาะสมที่สุด เพราะเมื่อเข้าสู่ฤดูร้อน อาหารมักเก็บได้ไม่นาน เน่าเสียง่าย แต่บะจ่างที่ทำจากข้าวเหนียวสามารถเก็บไว้ได้นานมากขึ้น
ทั้งนี้ การไหว้ด้วยขนมบ๊ะจ่างในช่วงฤดูร้อน มีความเชื่อว่าจะทำให้มีความเป็นอยู่ดี เมื่อไหว้เสร็จคนจีนจะเอาไปชุบน้ำตาลทรายขาว หรือน้ำตาลทรายแดงเพื่อนำมารับประทาน อันถือว่าจะทำให้เกิดสิ่งมงคลต่าง ๆ
การไหว้บ๊ะจ่าง
นิยมไหว้ในตอนเช้า โดยไหว้ด้วย ธูป 3 ดอก หรือ 5 ดอก การไหว้ด้วยธูป 5 ดอกนั้น เพื่อระลึกถึงครูบาอาจารย์ พ่อแม่ และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ให้เข้าหลัก 5 ธาตุ หรือ โหงวเฮ้ง ของจีน ประกอบด้วย ธาตุดิน ทอง น้ำ ไม้ และไฟ ซึ่งมีส่วนเกี่ยวกับวิถีชีวิตโดยตรง
โดยในวันดังกล่าว ทุกคนอาจเตรียม บะจ่างเป็นเลขคู่ เช่น 2 ลูก 4 ลูก 6 ลูก หรือ 8 ลูกก็ได้ (เนื่องจากคนจีนเชื่อว่า เลขคี่เป็นพลังหยาง วันที่ 5 เดือน 5 เท่ากับพลังหยางซ้อนกัน จึงต้องมีพลังหยินจากเลขคู่ มาเพื่อสร้างสมดุลกัน) พร้อมกับ น้ำชา 5 ถ้วย และ ผลไม้มงคล 5 อย่าง มาตั้งโต๊ะไหว้ ได้แก่ ส้ม แอปเปิ้ลแดง สาลี่ แก้วมังกร และกล้วยหอม
![](https://psub.psu.ac.th/wp-content/uploads/2024/06/IMG_1931.jpg)
![](https://psub.psu.ac.th/wp-content/uploads/2024/06/IMG_1932.jpg)
เรื่องและภาพ: ภานิชา ปณัยเวธน์
อ่านต่อ
เทศกาลไหว้บ๊ะจ่าง ตำนานยิ่งใหญ่ ความหมายกินใจชาวจีน
ไข่ผำ จากวัตถุดิบอาหารพื้นบ้านสู่ Superfood ของโลกกับฉายา กรีนคาเวียร์
ดันสงขลา เมืองสร้างสรรค์ด้านอาหาร ชูพหุวัฒนธรรม-ทะเลสาบสงขลา ปักหมุดบนเครือข่าย UNESCO